Мавқеи ҷуғрофии Чин

   Ин ҳафта мо дар бораи чизе дар бораи ватани худ - Ҷумҳурии Мардумии Чин сӯҳбат хоҳем кард.

Ҷумҳурии Мардумии Чин дар қисмати шарқии қитъаи Осиё, дар канори ғарбии уқёнуси Ором ҷойгир аст. Он замини васеъ буда, масоҳати он 9,6 миллион километри мураббаъро ташкил медиҳад. Чин тақрибан ҳабдаҳ маротиба аз Фаронса калонтар аст, 1 миллион километри мураббаъ аз тамоми қаламрави Аврупо ва 600 000 километри мураббаъ аз Уқёнусия (Австралия, Зеландияи Нав ва ҷазираҳои ҷануб ва марказии уқёнуси Ором) хурдтар аст. Қаламрави иловагии баҳрӣ, аз ҷумла обҳои ҳудудӣ, минтақаҳои махсуси иқтисодӣ ва шелфи қитъавӣ, дар маҷмӯъ беш аз 3 миллион километри мураббаъро ташкил медиҳад, ки қаламрави умумии Чинро ба қариб 13 миллион километри мураббаъ мерасонад.

Кӯҳҳои Ҳимолойи ғарбии Чин аксар вақт боми ҷаҳон номида мешаванд. Қуллаи Ҷомолунгма (дар Ғарб бо номи кӯҳи Эверест маъруф аст), ки баландии он зиёда аз 8800 метр аст, баландтарин қуллаи бом аст. Чин аз нуқтаи ғарбтарини худ дар платои Помир то омезиши дарёҳои Ҳейлунцзян ва Вусули, 5200 километр дар шарқ, тӯл мекашад.

 

 

Вақте ки сокинони шарқи Чин субҳро истиқбол мекунанд, мардуми ғарби Чин ҳанӯз чор соати дигари торикӣ доранд. Нуқтаи шимолтарини Чин дар миёнаи дарёи Ҳейлунцзян, дар шимоли Мохе дар музофоти Ҳейлунцзян ҷойгир аст.

Нуқтаи ҷанубтарин дар Зенгмуанша дар ҷазираи Нанша, тақрибан 5500 километр дуртар ҷойгир аст. Вақте ки шимоли Чин ҳанӯз дар ҷаҳони ях ва барф қарор дорад, дар ҷануби ором аллакай гулҳо мешукуфанд. Баҳри Бохай, Баҳри Зард, Баҳри Чини Шарқӣ ва Баҳри Чини Ҷанубӣ аз шарқ ва ҷануб бо Чин ҳамсарҳад буда, дар якҷоягӣ як минтақаи бузурги баҳриро ташкил медиҳанд. Баҳри Зард, Баҳри Чини Шарқӣ ва Баҳри Чини Ҷанубӣ мустақиман бо уқёнуси Ором пайваст мешаванд, дар ҳоле ки Баҳри Бохай, ки байни ду "бозуи" нимҷазираҳои Ляодун ва Шандун ҷойгир аст, як баҳри ҷазираро ташкил медиҳад. Қаламрави баҳрии Чин 5400 ҷазираро дар бар мегирад, ки масоҳати умумии онҳо 80,000 километри мураббаъро ташкил медиҳад. Ду ҷазираи бузургтарин, Тайван ва Хайнан, мутаносибан 36,000 километри мураббаъ ва 34,000 километри мураббаъро ишғол мекунанд.

Аз шимол то ҷануб, гулӯгоҳҳои уқёнуси Чин аз гулӯгоҳҳои Бохай, Тайван, Баши ва Цюнчжоу иборатанд. Чин 20,000 километр марзи хушкӣ ва 18,000 километр хатти соҳилӣ дорад. Агар аз ҳар нуқтаи марзи Чин оғоз карда, ба нуқтаи ибтидоӣ баргардем, масофаи тайшуда ба давр задани кураи Замин дар экватор баробар хоҳад буд.


Вақти нашр: 15 сентябри соли 2021