Саммити 17-уми Гурӯҳи 20 (G20) 16 ноябр бо қабули Эъломияи Саммити Балӣ, ки як натиҷаи душвор ба даст оварда шуд, ба анҷом расид. Бо назардошти вазъияти кунунии мураккаб, шадид ва ноустувори байналмилалӣ, бисёре аз таҳлилгарон гуфтанд, ки эъломияи Саммити Балӣ метавонад мисли саммитҳои қаблии G20 қабул нашавад. Гуфта мешавад, ки Индонезия, кишвари мизбон, нақшае тартиб додааст. Бо вуҷуди ин, роҳбарони кишварҳои иштирокчӣ ихтилофҳоро бо роҳи амалӣ ва чандир ҳал карданд, аз мавқеи баландтар ва эҳсоси масъулияти қавитар ҳамкорӣ карданд ва ба як қатор тавофуқоти муҳим расиданд.

Мо дидем, ки рӯҳияи ҷустуҷӯи заминаи муштарак ва дар айни замон аз ихтилофҳо даст кашидан бори дигар дар лаҳзаи муҳими рушди инсон нақши роҳнамо бозидааст. Дар соли 1955, Сарвазири Чин Чжоу Энлай низ зимни иштирок дар Конфронси Осиё ва Африқо дар Индонезия сиёсати "ҷустуҷӯи заминаи муштарак ва дар айни замон аз ихтилофҳо"-ро пешниҳод кард. Бо татбиқи ин принсип, Конфронси Бандунг ба як марҳилаи муҳим дар таърихи ҷаҳон табдил ёфт. Аз Бандунг то Бали, беш аз ним аср пеш, дар ҷаҳони гуногунрангтар ва манзараи бисёрқутбаи байналмилалӣ, ҷустуҷӯи заминаи муштарак ва дар айни замон аз ихтилофҳо муҳимтар шудааст. Он ба принсипи асосии роҳнамо барои ҳалли муносибатҳои дуҷониба ва ҳалли мушкилоти ҷаҳонӣ табдил ёфтааст.

Баъзеҳо ин нишастро "наҷот барои иқтисоди ҷаҳонӣ, ки аз бӯҳрони иқтисодӣ таҳдид мекунад" номидаанд. Агар аз ин нигоҳ карда шавад, тасдиқи ӯҳдадории роҳбарон барои ҳамкории муштарак барои ҳалли мушкилоти иқтисодии ҷаҳонӣ бешубҳа аз як нишасти муваффақ шаҳодат медиҳад. Ин Эъломия нишонаи муваффақияти нишасти Бали буда, эътимоди ҷомеаи байналмилалиро ба ҳалли дурусти иқтисоди ҷаҳонӣ ва дигар масъалаҳои ҷаҳонӣ афзоиш додааст. Мо бояд ба раёсати Индонезия барои кори хубаш сипосгузорӣ кунем.

Аксари расонаҳои амрикоӣ ва ғарбӣ ба изҳороти Эъломия дар бораи низоъ байни Русия ва Украина тамаркуз карданд. Баъзе расонаҳои амрикоӣ инчунин гуфтанд, ки "Иёлоти Муттаҳида ва муттаҳидони он пирӯзии бузурге ба даст оварданд". Бояд гуфт, ки ин тафсир на танҳо яктарафа, балки комилан нодуруст аст. Он таваҷҷӯҳи байналмилалиро ба иштибоҳ меандозад ва ба талошҳои бисёрҷонибаи ин нишасти G20 хиёнат ва беэҳтиромӣ мекунад. Албатта, афкори ҷамъиятии ИМА ва Ғарб, ки кунҷков ва пешгирикунанда аст, аксар вақт афзалиятҳоро аз афзалиятҳо фарқ намекунад ё афкори ҷамъиятиро қасдан омехта мекунад.

Дар Эъломия аз аввал эътироф шудааст, ки G20 форуми асосии ҳамкории иқтисодии ҷаҳонӣ аст ва "на форуме барои ҳалли масъалаҳои амниятӣ". Муҳтавои асосии Эъломия мусоидат ба барқарорсозии иқтисоди ҷаҳонӣ, ҳалли мушкилоти ҷаҳонӣ ва гузоштани замина барои рушди қавӣ, устувор, мутавозин ва фарогир мебошад. Аз пандемия, экологияи иқлимӣ, табдили рақамӣ, энергетика ва озуқаворӣ то молия, сабук кардани қарз, низоми тиҷорати бисёрҷониба ва занҷираи таъминот, дар ин нишаст шумораи зиёди мубоҳисаҳои хеле касбӣ ва амалӣ баргузор шуданд ва аҳамияти ҳамкорӣ дар соҳаҳои гуногун таъкид карда шуданд. Инҳо нуқтаҳои муҳим ва дурахшонанд. Ман бояд илова кунам, ки мавқеи Чин дар масъалаи Украина пайваста, равшан ва бетағйир аст.

Вақте ки мардуми чинӣ DOC-ро мехонанд, онҳо бо бисёр калимаҳо ва ибораҳои шинос, аз қабили дастгирии бартарии мардум дар мубориза бо эпидемия, зиндагӣ дар ҳамоҳангӣ бо табиат ва тасдиқи ӯҳдадории мо ба таҳаммулнопазирии сифр нисбат ба коррупсия дучор мешаванд. Дар Эъломия инчунин ташаббуси Саммити Ханчжоу зикр шудааст, ки саҳми барҷастаи Чинро дар механизми бисёрҷонибаи G20 инъикос мекунад. Умуман, G20 вазифаи асосии худро ҳамчун платформаи ҳамоҳангсозии иқтисодии ҷаҳонӣ иҷро кардааст ва бисёрҷонибагӣ таъкид шудааст, ки Чин умедвор аст ва барои таблиғи он кӯшиш мекунад. Агар мо хоҳем "пирӯзӣ" гӯем, ин пирӯзии бисёрҷонибагӣ ва ҳамкории бурднок аст.

Албатта, ин пирӯзиҳо пешакӣ мебошанд ва аз татбиқи оянда вобастаанд. G20 умедҳои зиёд дорад, зеро он "мағозаи гуфтугӯ" нест, балки "дастаи амал" аст. Бояд қайд кард, ки пояи ҳамкории байналмилалӣ ҳанӯз ҳам нозук аст ва алангаи ҳамкорӣ бояд бодиққат парвариш карда шавад. Баъдан, анҷоми нишаст бояд оғози кишварҳо барои иҷрои ӯҳдадориҳои худ, андешидани чораҳои мушаххастар ва барои натиҷаҳои назарраси бештар мувофиқи самти мушаххаси дар Созишномаи мазкур муайяншуда бошад. Кишварҳои бузург, бахусус, бояд бо намуна пешсаф бошанд ва ба ҷаҳон эътимод ва қуввати бештар ворид кунанд.

Дар ҳошияи нишасти G20, як мушаки истеҳсоли Русия ба деҳаи Лаҳистон дар наздикии марзи Украина афтод ва ду нафар кушта шуданд. Ин ҳодисаи ногаҳонӣ нигарониҳоро аз ташдиди вазъ ва халалдор шудани рӯзномаи G20 ба миён овард. Аммо, вокуниши кишварҳои дахлдор нисбатан оқилона ва ором буд ва G20 бо нигоҳ доштани ягонагии умумӣ бомуваффақият анҷом ёфт. Ин ҳодиса бори дигар ба ҷаҳон арзиши сулҳ ва рушдро хотиррасон мекунад ва мувофиқати бадастомада дар нишасти Балӣ барои пайгирии сулҳ ва рушди башарият аҳамияти бузург дорад.